بازار دلار ایران، بیماری روانی

شناسه محتوی: 
1804191106
واحد گزارش خبری تارنمای ایران چهار راه:
دلار در دو هفته اخیر چالش هایی را برای اقتصاد ایران و در پیرو آن، صنعت حمل و نقل و گردشگری ایران نیز چالش انگیز شده است. بهانه ای شد که در واحد فاینانس چند دانشگاه به دنبال استادی بگردیم برای هم اندیشی و یافتن راهکار برای این چالش و توانستیم اندرین اسکج لند تحلیلگر بازار ارز و نوسانات ارزی را در موسسه IBM نوسینده برجسته نشریه بیزینس و Money را بیابیم و او موافقت کرد گفتگویی تلفنی با ما داشته باشد:
بازار دلار ایران، بیماری روانی - پایگاه خبری صنعت حمل و نقل بین المللی و گردشگری ایران چهارراه

شما نسبت به افزایش قیمت دلار آگاهید، دلایل را همه بر شمرده اند شما نظرتان چیست؟

پس از توافق اتمی اگر قرارداد با بوئینگ را بگذاریم کنار، آمریکا سهم زیادی در اقتصاد ایران بطور مستقیم نداشته است اما ایران آرام آرام در حال خروج از تلاطم تحریم و مشکلات آن و پیوستن به جامعه تجارت جهانی بود و اینکار را به خوبی با اروپا و آسیای شرقی شروع کرده بود. گرچه به دلایل سیاسی و برخی اختلاف ها با همسایگان پر نفوذ و پولدار منطقه این حرکت ورود به بازار جهانی، کند بود اما رشد های اقتصادی ایران در بانک تجارت جهانی بیانگر حرکت خوب ایران بوده است. نکته مهم آن است که ایران منابع و اعتبارهای ارزی نیز دریافت کرده است، اما این اعتبارات تضمینی نیست. حافظه تاریخی بازار از وعده های مسئولین ترسیده است. چه شما خوشتان بیاید چه نیاید، اقتصاد ایران دستکم، به همان مدتزمانیکه تحریمبوده است نیاز دارد تا خود را دریابید. بودجه کشور شما هم زیاد حرفه ای بسته نشده است یا دست دولت بسته بوده است. منابع مالی در حال خرج در برخی موارد است که الان اصلن ضروری نیست ولی جزو لاینفک بودجه ها گویا بوده و هست.
مشکل الان در روح بازار است، دقت کنید روح بازار. این مورد اصلن به منابع مالی و ارزی و تبدیل دلار به یورو یا بستن بازار، ربط  ندارد. ما نمونه کشور مصر را داریم که حتا بعد از انقلابشان پول ملی را به اعتبارات بین المللی اش پیوند زد اما دیگر نتوانست سقوط را بعد از 7 ماه جلوگیری کند و عاجزانه با اختصاص وام بانک جهانی خود را نجات داد.

پس شما می گویید دلایل فقدان دلار یا ارز نیست و اگر هست امر مهمی نیست؟

خیر موضوع روان بازار شماست. بازار شما ناخودآگاه توسط مسئولینش در این 40 سال پس از انقلاب، فراگرفته که هیچ کالایی ارزان نمی شود و هنگامیکه کمیاب می شود یعنی خطری هست و در دهه های اول مسئولین به درست یا غلط، آگاهانه یا نا آگاهانه به بازار اطلاعات اشتباه و وعده هایی دادند که عملی نبود. شما هرگز نمی توانید بگویید ما قیمت تجهیزات بیمارستانی را پایین نگه می داریم مگر دو اهرم داشته باشید، نخست این تجهیزات را بتوانی وارد کنی و اگر قیمتش بالاست بهشان یارانه بدهید یا پول ملی قوی داشته باشی که از نظر بازار داخلی شما، این کالا وارداتی در مقایسه با ارزش پول شما گران نباشد یا خودتان سازنده آن باشید. شما در دوره تحریم که نه سازنده بودید و نه توان واردات داشتید به بازار کدهای اشتباه دادید و این بازار الان مثل یک بیمارروانی شده است و هرچه بهش بگویید خطر رفع شده است گوش نمی دهد. الان هم شاهدیم دولت از اهرم پلیسی دارد استفاده می کند و تازه نخست همه بنگاههای مالی خصوصی (صرافی ها) را بسته است و بعد ناگهان قیمتی را ارائه می دهد که منطقی نیست. چرا منطقی نیست، زیرا برآوردهای مالی نشان می دهد که ایران با ذخیره ای که دارد نمی تواند دلار را به این قیمت ارائه دهد و بانک مرکزی شما هم بهتر از شما می داند برای همین ناگهان می بینید دلار را سهمیه بندی می کند درست مانند دورانی که در کشوری جنگ است و حالا کالا دلار است که سهمیه بندی می شود. اگر شما دلار به اندازه کافی ندارید چرا اعلام می کنید به همه دلار می دهیم هرمقدار که بخواهند بر اساس نیاز مصرفشان و بعد برایشان سهمیه بندی می کنید. این بازار را آرام نمی کند. این دوباره روان بازار را به هم می ریزد و شاید مقطعی تا کمتر از یک سال دوام بیاورد اما بازار سیاه بیگمان این بازار را شکست می دهد. اگر دولت شما سهمیه اعلام نمی کرد و واقعن چنین ظرفیتی داشت بازار بی شک ظرف یک سال آرام می شد و شاید کمی روانش آرامتر می گشت اما این بازار مانند بیماری است در یک بیمارستان که دست و پا می زند برای خوردن غذا زیرا گرسنه است اما حالا دست و پایش را گرفته اند و هر وقت بخواهند بهش غذا می دهند، شک نکنید این بیمار را بدتر از نظر روحی خواهد کرد نه بهتر.

دلایل این اتفاق که بازار ناخودآگاه اینطوری شده است چیست؟

ناخودآگاه نیست، باعثش روند برخورد شما با بازار سبب چنین رفتاری از سوی او شده است. وقتی هرچه به شما گفته اند اشتباه از آب درآمد و پوشالی بوده طبیعی است روی آن حساب باز نمی کنید. حتا الان روی همین بگیر و ببند هم حساب باز نمی کنید زیرا بر این باورید که وعده است و کامل اجرایی نمی شود. خوب این خودش با التهاب بازار کمک می کند.

برخی معتقدند که این کاهش ارزش ریال ممکن سبب رشد گردشگری و صادرات ایران شود، نظر شما چیست؟

بله منطقی است، اما برای کشوری مثل چین با انبوهی تولید نه کشور تقریبن تک محصولی ایران. شما اینگونه سرمایه گذارها را نیز فراری می دهید و آنها می ترسند به کشور شما بیایند زیرا از ثبات سرمایه خود می ترسند. دولت هیچ راهی ندارد مگر اینکه بازار را از نیازش اشباع کند تا ترس بازار بریزد. خروج آمریکا و تهدید جنگی و... موثر است اما در حالت کنونی، بازار شما به پیشواز این مواردی رفته است که ممکن است اصلن رخ ندهند.

تشکر از وقت شما

من هم ممنونم.

سرچشمه گزارش: 
پایگاه خبری صنعت حمل و نقل بین المللی و گردشگری ایران چهارراه
تهیه کننده گزارش: 
سینا تبریزی
لینک کوتاه شده محتوی: http://iran4rah.com/node/1106

افزودن دیدگاه جدید